Kimyasal, biyolojik, radyolojik, nükleer

İçeri gir · İçeride kal · Yetkiliyi dinle.

O anda — sırayla

İÇERİ GİREn yakın sağlam binaya gir. Çoğu senaryoda dışarıda kaçmaya çalışmak, içeride kalmaktan daha tehlikelidir: bina ile aranızdaki duvar seni maruziyetten korur.
İÇERİDE KALKapı ve pencereleri kapat, havalandırma, klima ve aspiratörü durdur. Mümkünse penceresiz bir iç odaya geç. Kimyasal madde genelde havadan ağırdır: üst kata çık, bodruma inme.
YETKİLİYİ DİNLERadyo, AFAD ve valilik duyurularını takip et. Ne olduğunu ve ne kadar süreceğini yalnız resmî kaynak söyler; sosyal medyadaki doğrulanmamış bilgiye göre hareket etme.
Maruz kaldıysan soyun ve yıkanDış giysilerini keserek çıkar (baştan sıyırma), poşetleyip uzağa koy ve bol suyla, ovmadan yıkan. Giysiyi çıkarmak maruziyetin büyük kısmını ortadan kaldırır.
İyot hapını kendi başına almaKararlı iyot yalnız radyolojik/nükleer olayda ve YALNIZCA yetkili talimatıyla alınır. Gereksiz kullanımın kendi riskleri vardır ve diğer maddelere karşı hiçbir koruma sağlamaz.

Ya o an…

Araçtaysan: Camları kapat, havalandırmayı iç devreye al, bölgeden rüzgâr yönüne dik çıkmaya çalış. Çıkamıyorsan en yakın binaya gir.
Kimyasal koku/duman görüyorsan: Rüzgâr üstüne ve yüksek yere doğru uzaklaş; çukur, bodrum ve alt geçitte gaz birikir.
Endüstriyel tesis yakınındaysan: Tesisin siren ve anons sistemini önceden öğren; tahliye mi sığınma mı istendiğini o anons söyler.

Öncesinde — hazırlık

Oturduğun yere yakın sanayi bölgesi, kimyasal tesis veya nükleer santral olup olmadığını bil.
Evde pilli radyo bulundur — KBRN olayında internet ve baz istasyonu ilk kesilen şeydir.
Penceresiz veya en az pencereli bir iç odayı 'sığınma odası' olarak belirle; koli bandı ve plastik örtü bulundur.
AFAD ve valiliğinin resmî duyuru kanallarını önceden takibe al.

Afet çantası ve aile buluşma planı

Sonrasında

Resmî 'çıkabilirsiniz' bilgisi gelmeden dışarı çıkma.
Maruz kaldığını düşünüyorsan belirti olmasa da sağlık kuruluşuna başvur ve neye maruz kaldığını söyle.
Kontamine olabilecek gıda, su ve yem için yetkili talimatını bekle; şüpheli ürünü tüketme.

Doğru bilinen yanlışlar

YANLIŞ · Böyle bir olayda hemen şehirden kaçmak gerekir.

DOĞRU · Çoğu senaryoda doğru hareket içeri girip kalmaktır.

Yola çıkmak seni korumasız hâlde, trafikte ve muhtemelen bulutun içinde bırakır. Bina duvarı ciddi bir kalkandır ve maruziyetin en yoğun olduğu ilk saatler içeride geçirilir. Tahliye gerekiyorsa yetkili söyler ve güzergâhı verir.

Kaynak: AFAD · WHO · FEMA

Tüm afetlerdeki doğru bilinen yanlışlar

Kaynaklar

AFAD — KBRN — Kimyasal Biyolojik Radyolojik Nükleer
WHO — Dünya Sağlık Örgütü · bağlantı
FEMA — ready.gov — afete hazırlık · bağlantı

Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve resmî uyarının yerine geçmez. Gerçek acil durumda 112 ve AFAD 122 talimatı esastır.

Afet anı ekranı Hazırlık Toplanma alanı haritası