İçeriğe geç

Yavaş bağlantı mı? Sade sürüme geç — görselsiz, JavaScript gerektirmez.

Fırtına ve hortum

İçeri gir, pencereden uzaklaş, en alt ve iç mekâna geç.

Üç adımda fırtına: arkada hortum hunisi varken devrilen prefabrik konteyner ve sundurmadan uzaklaşıp kalın duvarlı sağlam binanın kapısına koşan kişi; ev kesitinde üst kattaki pencereler kırılmış ve kırmızıyken en alt kattaki penceresiz iç koridorda duran kişi; sağlam bir masanın altına girip iki koluyla baş ve boynunu örten kişi.
Sırayla: prefabrik, konteyner, çadır ve sundurma fırtınada güvenli DEĞİLDİR — kalın duvarlı sağlam bir binaya gir. En alt kata, penceresiz bir iç mekâna (koridor, banyo) geç: yaralanmaların çoğu kırılan camdan olur. Çök, mümkünse sağlam bir masanın altına gir, baş ve boynunu koru.

Neden olur

Şiddetli hava, sıcak ve nemli hava ile üstündeki soğuk hava arasındaki farkın büyümesiyle başlar. Isınan nemli hava yükselir, yükseldikçe içindeki su buharı yoğuşur ve bu sırada açığa çıkan ısı yükselişi daha da hızlandırır; ortaya dikey olarak hızla büyüyen bir fırtına bulutu çıkar. Yükseklikle rüzgârın yönü ve hızı da değişiyorsa yükselen hava kütlesi dönmeye başlar, dönme yere kadar uzandığında hortum oluşur. Fırtınanın en yaygın hasar biçimi ise hortum değildir: buluttan yere çarpıp yanlara dağılan soğuk hava inişi dar bir alanda hortuma yakın hasar üretir ve çok daha sık görülür. Türkiye'de hortumlar en çok Ege ve Akdeniz kıyılarında, özellikle sonbaharda deniz üstünde oluşup karaya geçer.

Nasıl anlaşılır

MGM'nin sarı, turuncu ve kırmızı uyarıları bu olaylar için saatler öncesinden ve bölge bazlı yayınlanır; takip edilmesi gereken ilk kanal budur. Bulut tarafında birkaç işaret vardır: gökyüzünün koyulaşıp yeşile çalması, alçalan ve döndüğü fark edilen bir bulut tabanı, rüzgârın aniden kesilip ortalığın sessizleşmesi ve ardından yükselen, tren sesini andıran sürekli bir uğultu. Yerden kalkan toz ve yaprak dönmeye başladıysa dönme zaten yere ulaşmıştır ve sığınmak için saniyeler kalmıştır. Yıldırımda ölçü basittir: gök gürültüsünü duyabiliyorsan yıldırımın ulaşabileceği mesafedesin. Ses duyulduğu anda kapalı bir alana girilir ve son gürültünün üzerinden yaklaşık yarım saat geçmeden dışarı çıkılmaz.

O anda — sırayla

  1. Hemen sağlam bir binaya girPrefabrik, konteyner, çadır ve sundurma fırtınada güvenli değildir.
  2. Pencereden uzaklaşEn alt kata, penceresiz bir iç mekâna (koridor, banyo) geç. Yaralanmaların çoğu kırılan camdan olur.
  3. Baş ve boynunu koruÇök, kollarınla başını ört, mümkünse sağlam bir masanın altına gir.
  4. Dışarıda kaldıysan çukura yatAraçta ve açık alanda hortuma yakalanırsan alçak bir çukura yüzükoyun yat, başını kolla. Üst geçit altına sığınma — rüzgâr orada hızlanır.

Ya o an…

Denizdeysen
Uyarıyı gördüğün anda kıyıya dön; hortum ve ani fırtına küçük tekneyi dakikalar içinde alabora eder.
Balkonda/teras katındaysan
Saksı, tente, şemsiye ve mobilyayı fırtına gelmeden içeri al; uçan eşya yaralar ve cam kırar.

Öncesinde — hazırlık

  • MGM'nin sarı/turuncu/kırmızı uyarı seviyelerini takip et.
  • Çatı, baca, uydu anteni ve tenteyi düzenli kontrol ettir.
  • Fırtına öncesi ağaç altına, direk altına ve reklam panosu yanına park etme.

Afet çantası ve aile buluşma planı →

Sonrasında

  • Kopmuş elektrik kablosuna yaklaşma, altından geçme.
  • Hasarlı çatı ve baca altında yürüme; parça saatler sonra da düşer.